والریا لوئیزلی توی کتاب اگر به خودم برگردم (که مجموعه جستارهای رواییه) داستان شکل گرفتن کلمه نوستالژی رو شرح میده که خوندنش برای من خیلی جذاب بود.
کلمهی نوستالژی اختراع پزشکی ارتشی به نام یوهانس هوفر بود. هوفر مسئول درمان سربازانی سوئیسی بود که بعد از مدتها حضور در کشورهای خارجی به عارضههای مشترکی مبتلا شده بودند: سردرد، بیخوابی، دلتنگی، شنیدن صدا و دیدن روح. سربازان تبعیدی وجهی غمزده و حتی رؤیاگون پیدا میکردند - جوری راه میرفتند انگار در این جهان نیستند و در تصوراتشان نمیتوانستند حال و گذشته را از هم تشخیص دهند.
هوفر علائم تک تک سربازانی را که سال ۱۶۸۸ به اتاق مشاورهاش قدم میگذاشتند یادداشت میکرد. هرچه فهرست بیماران نوستالژیک بیشتر میشد، صبر او هم برای دستهبندی این موارد مشابه در یک شاخهی خاص علم آسیب شناسی کمتر میشد. هوفر، مثل کسی که منتظر گذشتن ستارهای دنبالهدار نشسته تا نامش را در نقشهی آسمان ثبت کند، منتظر آمدن آخرین سرباز ماند تا بعد روی فرضیهاش اسم بگذارد. آن وقت بود که با رضایت دفترچهاش را بست و شروع کرد به نگارش رسالهی طب در باب نوستالژی.
نوستالژی به گفته هوفر نوعی بیماری است که خودش را با نشانهای خاص بروز میدهد: درد (آلژیا) برای خانه (نوستوس). او همچنین اعتقاد داشت که برای این مرض هم، مثل هر بیماری دیگری، میشود درمانی پیدا کرد. اگر نوستالژی تمنای چیز مشخصی باشد شاید بشود با انداختن سایهی سنگین آنچه هست بر خاطره آنچه بوده بیماری را شکست داد. مثلاً زالو باعث میشود حواس از درد انتزاعی فقدان خانه پرت شود به درد کاملاً واقعی گزش. یا تریاک قصههایی سرخوشانه میسازد که خاطرهی گذشته را مه آلود میکند.
ولی سربازان کمکم در برابر این درمانها مقاوم شدند. هوفر بعد از آزمایشهای متعدد نتیجه گرفت هیچ دارویی مؤثرتر از فرستادن سربازها به خانه نیست.
نوستالژی، همونطور که (احتمالاً) خوندید معنای درد دوری خانه رو میده. اما این خونه، حالا الزاماً قرار نیست یک نقطه دارای طول و عرض جغرافیایی روی نقشه باشه. میتونه یه آدم باشه که از قضا همواره روی نقشه در حال حرکته، ولی وقتی ازش دوری، درد دوری از خونه رو تجربه میکنی. و این درد هیچ دارویی نداره به جز برگشتن شما به خونه.
پ.ن ۱: خیلی شاعرانه شد و خب ساعت نوشتن پست هم بیتاثیر نیست.
پ.ن ۲: هایلایتهای من از این کتاب (و کتابهای دیگهای که میخونم) رو میتونید توی کانال دیگهم بخونید:
@mmehdi_Highlights
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفری باشید که نظر میدهد.